Antidepresanlar beyin fonksiyonlarına zarar veriyor mu? Son araştırma tartışma yarattı

İsveçli bilim insanları, dünyada milyonlarca kişi tarafından kullanılan antidepresanların beyin fonksiyonlarına zarar vererek hafıza kaybını hızlandırabileceğini öne sürdü. Yapılan son çalışmada, seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSRI) kullanan demans hastalarında, ilacı almayanlara kıyasla beyin fonksiyonlarının daha hızlı bir şekilde gerilediği keşfedildi.

Antidepresanlar, demans hastalarında, hastalığın ilerlemesiyle birlikte ortaya çıkan ruh hali ve davranış değişikliklerine karşı sıkça reçete ediliyor.
Karolinska Enstitüsü’nden uzmanlar, yaş ortalaması 78 olan yaklaşık 19 bin demans hastasından alınan verileri inceledi. Bu hastaların yaklaşık beşte birine antidepresan reçete edilmişti ve bunların çoğunluğu (%65) SSRI kullanıyordu.
Uzmanlar, hastaları ortalama dört yıl boyunca takip ederek, hafıza testleri ile tarih, yıl ve kelime listeleri gibi bilgileri hatırlama yeteneklerini değerlendirdi. İlaç kullanan hastaların, depresyon tedavisi görmeyenlere göre, hafıza testlerinde yılda 0,3 puan daha düşük sonuçlar aldığı görüldü. Bu etki, özellikle SSRI’lar için daha belirgindi.
BMC Medicine dergisinde yayımlanan çalışmaya göre, antidepresan kullanan hastaların ölüm riski yüzde 7, kemik kırığı riski ise yüzde 18 daha fazla. Yüksek dozda SSRI kullananların, şiddetli bunama tanısı alma olasılığı yüzde 35, ölüm riski yüzde 18 ve kemik kırılma riski yüzde 25 daha yüksek.
Ancak uzmanlar, bu bulguların doğrudan ilaçlardan kaynaklanmadığını, depresyonun tek başına bile çeşitli sağlık sorunlarına neden olabileceğinin altını çizdi.
Alzheimer Derneği Araştırma ve İnovasyon Müdür Yardımcısı Richard Oakley, antidepresanların demans hastalarında bilişsel gerilemeyi hızlandırabileceğini ancak bu konuda daha fazla araştırmaya ihtiyaç duyulduğunu ifade etti.
Dr. Prasad Nishtala da antidepresan ve beyin sağlığı alanındaki çalışmaların daha geniş kapsamda ele alınması gerektiğini vurguladı.
Demans, İngiltere’de yaklaşık bir milyon kişiyi etkileyen, Alzheimer hastalığı ve vasküler demans gibi çeşitli nedenlere sahip bir hastalıktır. Alzheimer Derneği’nin analizlerine göre, demansın İngiltere’ye yıllık maliyeti 42 milyar sterlin olarak tahmin ediliyor ve bunun büyük kısmını aileler üstleniyor.