Ertelemek vs. erteleyememek: Hazzın davranışlarımıza etkisi

Ertelemek; son zamanlarda dijital kültürün de artması sonucu, sıkça gündemde olan bir konu. İlgimizin dağılması ve azalan dikkat süremizle birlikte yaptığımız işlerden çok çabuk sıkılabiliyoruz, uzun süreceğini düşündüğümüz işlere hiç başlamamayı tercih edebiliyoruz. Ancak, bu erteleme psikolojisinin ikinci bir tarafı da var: ‘’Erteleyememek’’ Klinik Psikolog, Psikoterapist Dr. Yasemin Meriç Kazdal yazdı.

Ertelemek ile erteleyememenin takılma döngüsü, iki zıt uçtur. Ancak ikisinin de altında duygular yatar. Beynin haz ve korkuyla ilişkili duygusal sistemi, kontrol etme ve karar almaya yardımcı işlevsel sisteminden çok daha güçlüdür. Bu nedenle duygularının etkisiyle; birey, herhangi bir uca kayabilir. Ertelemeye yatkın birey, anlık haz arayışındadır ve konfor alanından çıkmak istemez; Erteleyememeye yatkın birey ise uzun vadeli haz arayışındadır ve konfor alanında bulunmak, rahatlamak istemez.
NEDEN?

Zaman Yönetimi Problemi
Duygu Yönetimi Problemi
Kaygı Problemleri
Mükemmeliyetçilik
Geçmiş Deneyimlerin Etkisi
İçsel Çatışmalar
Değersizlik Hissi
Yetersizlik Hissi
Hayır Diyememek
İstek ve Motivasyon Eksikliği

İki uç da zaman içinde bireyi tüketir. Birey, belirsizliklerin içinde kalır. Sosyal, kişisel, profesyonel hayatının bir bölümünde ya da hepsinde problemler yaşamaya başlar.

Bu döngünün davranıştan çok, altında yatan zorlayıcı duyguyu görmezden gelmeye/bastırmaya çalışmakla ilgili olduğunu fark etmekDuyguyu kabullenmek, gerekli bakımı vermekProblem yaşanan alan ile ilgili gerçekçi ve öncelik sıralamasına göre bir düzenleme yapmakBireyin kendisi için en etkili duygu ve zaman yönetimini keşfedip uygulamaya başlamasıSağlıklı motivasyon kaynaklarından faydalanarak eyleme geçmek
Konfor alanında da konfor alanının dışında da her zaman az da olsa stres vardır. Önemli olan: İkisi arasında dengeli ve iyi oluşumuza faydalı bir alanda durabilmektir. Ancak hatırlamak gerekir ki hayat, düz bir çizgi değildir ve bazen siz kendi dengenizi bulmuş olsanız bile çeşitli sebeplerden ağırlık bir tarafa doğru kayabilir. Bu durumda sorulacak iki soru vardır: ‘’Benim kontrolüm dışında bir şeyler var mı?’’, ‘’Ben bu durum içinde neyi kontrol edebilirim?’’
Hazzı eğitmek, ‘’Öğrendim, yaptım, oldu.’’ dan ziyade hayat boyu bir süreçtir. Bu süreç bazen ilerlemeyi, durmayı ve hatta geriye gitmeyi de öğrenmeyi gerektirir. Zorlayıcı olan noktalarda, profesyonel ve sosyal destek almak süreci kolaylaştırmanın etkili bir yoludur.