MİTHAT YURDAKUL / ANKARA – Ek ücretle artan konteyner taşımacılığı maliyetleri, bazı şirketlerin seferlerini askıya almasına, bazılarının ise taşıma rotalarını değiştirmesine neden oldu. Türkiye ile Rusya’nın Novorossiysk limanı arasındaki hatta hizmet veren denizcilik şirketleri, “savaş riski ek ücreti (WRS)” uygulamaya başladı. Alınan ilave ücretler, TEU (konteyner ve denizcilik hacim birimi) başına 500 dolar, 750 dolar, 1000 dolar seviyesinde belirlendi.

Ek ücretler, normal navlun bedelinin iki-üç katına ulaşırken, artan maliyetler, ihracatçı şirketleri zorlamaya başladı. Bu nedenle güzargahtaki yüklerin bir bölümünün Gürcistan, Azerbaycan ve İran üzerinden karayoluna yönlendirildiği, bir bölümünün ise deniz yoluyla Uzak Doğu’ya veya Saint Petersburg’a gönderilmesine karar verildiği ifade edildi.

Bazı şirketlerin de bu güzergâhlardaki faaliyetlerini askıya aldığı kaydedildi. Savaş riski ek ücretinin, armatörler tarafından ek maliyet nedeniyle yürürlüğe alındığı belirtilirken, son dönemde Karadeniz’de sivil gemilere yönelik saldırıların gemi sigorta bedellerinde artışa neden olduğu, maliyetleri artırdığı kaydedildi. Ek maliyet, armatörler tarafından yükleyici ya da alıcıdan tahsil ediliyor, bu da ticaret giderlerinde önemli artışa yol açıyor.

‘Ciddi baskı yaratacak’

Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği Başkanı Başkanı Bilgehan Engin, Milliyet’e yaptığı açıklamada şunları kaydetti: “Karadeniz’de ticari gemilere ve liman çevresindeki altyapıya yönelik güvenlik tehditlerinin artması, Türkiye-Novorossiysk hattındaki taşımaları doğrudan etkilemeye başladı. Bazı tarifelerde ek ücretin ana navlun bedeline eşit veya navlun bedelinden daha yüksek hale geldiğini görüyoruz. Ek ücretler özellikle düşük kar marjıyla çalışan ihracatçı ve ithalatçılar üzerinde ciddi bir baskı yaratacaktır. Fiyat tekliflerinin yeniden hesaplanmasına ve bütçelerin artmasına neden olabilir.”