ABD Başkanı Donald Trump, Savunma Bakanlığına Güney Kore ile yürütülen ortak askeri tatbikatları kayda değer ölçüde azaltma talimatı verdi.

ABD Başkanı Donald Trump, pazar günü Savunma Bakanlığına (Pentagon) Asya’daki sadık müttefiki Güney Kore ile yürütülen ortak askeri tatbikatları “kayda değer ölçüde azaltma” talimatı verdi.

 

Trump bu karara gerekçe olarak tatbikat maliyetlerini ve Seul’ün İran’a yönelik eylemlere katılmayı reddetmesini gösterdi.

 

Tatbikatların başlamasına saatler kala Truth Social platformundan açıklama yapan Trump, ABD’nin bu tatbikatlara katılmayı kabul etmesinden “memnun olmadığını” belirtti.

 

Trump ayrıca nükleer silahlara sahip ve ağır yaptırımlar altındaki Kuzey Kore’nin lideri Kim Jong Un ile “çok iyi bir ilişkisi” olduğunu vurguladı.

 

Trump paylaşımında, “Bu tatbikatlar yalnızca maliyetli olmakla kalmıyor… Aynı zamanda Donald J. Trump başkan olduğu sürece tehdit oluşturmayan ve saygılı davranan bir ülkeye tamamen uygunsuz ve hasmane bir mesaj veriyor” ifadelerini kullandı.

Yıllık düzenlenen ortak Ulchi Freedom Shield askeri tatbikatının 27 Ağustos’a kadar sürmesi ve tatbikata yaklaşık 18 bin Güney Kore askeri personelinin katılması planlanıyor.

 

Güney Kore Genelkurmay Başkanlığı Reuters’a yaptığı açıklamada, tatbikatın pazartesi günü planlandığı gibi başladığını bildirdi.

 

Güney Kore Devlet Başkanlığı Mavi Saray, Trump’ın paylaşımının incelendiğini belirterek “ABD ve Kuzey Kore liderleri arasındaki dostane ilişkinin iki ülke arasında anlamlı bir diyaloğa yol açmasını, Kore Yarımadası’nda barış ve istikrarı ilerletmeyi amaçlayan görüşmelerin önünü açmasını umuyoruz” açıklamasını yaptı.

 

Açıklamada, müttefiklerin birleşik savunma duruşu ve askeri tatbikatlar konusunda koordinasyonu sürdüreceği kaydedildi.

 

Trump’ın, Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung’un ABD’nin İran’ı nükleerden arındırma çabalarına katılmayı reddettiği yönündeki iddiasına yanıt veren Mavi Saray, Seul’ün Kore Yarımadası’ndaki savunma hazırlığını ve iç hukuk süreçlerini dikkate alarak olası askeri katkıları değerlendirdiğini açıkladı.

İLİŞKİLER DALGALI SEYREDİYOR

Trump uzun süredir Güney Kore ile yapılan askeri tatbikatları sonlandırmak ya da sınırlandırmak istiyor.

 

Trump aynı zamanda Güney Kore’de konuşlu 28 bin 500 ABD askerinin masraflarının paylaşılması ve bu birliklerin daha geniş bölgedeki güvenliği sağlama rolü konusunda da Seul ile anlaşmazlık yaşıyor.

 

Teknik olarak Güney Kore ile halen savaş halinde bulunan Kuzey Kore, ABD-Güney Kore tatbikatlarını rutin olarak bir işgal hazırlığı şeklinde nitelendirip kınıyor.

 

Pyongyang, 6 Ağustos’tan bu yana gerçekleştirdiği kısa menzilli balistik füze fırlatmasının ardından geçen hafta da doğu kıyısından Japon Denizi’ne doğru bir balistik füze ateşledi.

 

Stimson Center adlı düşünce kuruluşunun 38 North programı direktörü Jenny Town gönderdiği e-postada, “Bu adımın düzensiz niteliğinin Pyongyang’da pek bir etki yaratması beklenmese de bu karar, Trump’ın göreve döndüğünden bu yana sürekli istediği üzere Pyongyang ile diplomatik bir fırsat yaratmaya yönelik daha geniş bir çabanın parçası olabilir” değerlendirmesinde bulundu.

 

Trump ile Kim arasındaki ilişkiler yıllardır inişli çıkışlı bir seyir izliyor.

 

Trump bir dönem Kuzey Kore lideriyle “küçük roket adam” diyerek alay etmiş ve Pyongyang’ı “ateş ve gazap” ile tehdit etmişti.

 

Kim ise “akli dengesi bozuk ABD’li moruğu ateşle terbiye edeceğini” ileri sürmüştü.

 

İki lider buna karşın üç zirvede bir araya gelmiş ve Trump, Kim ile mektuplaşmalarının ardından “birbirimize aşık olduk” ifadesini kullanmıştı.

 

Fakat bu çabaların hiçbiri Kuzey Kore’nin nükleer silah veya balistik füze geliştirme faaliyetlerinde bir değişikliğe yol açmadı.

 

Trump pazar günü Kuzey Kore hakkında ılımlı ifadeler kullanırken Güney Kore’nin ABD ve İsrail’in İran ile yaşadığı çatışmadaki tutumuna da işaret etti.

 

Trump paylaşımında, “Birbiriyle pek ilgili olmasa da (?) geçenlerde Güney Kore Devlet Başkanı’na İran İslam Cumhuriyeti’nin nükleerden arındırılmasında bize katılmak isteyip istemediklerini sordum ve ‘Hayır, teşekkürler!’ dediler” ifadelerine yer verdi.

KORE-ABD TATBİKATLARININ ARKA PLANI

Tatbikatların nasıl azaltılabileceği henüz netlik kazanmazken son yıllarda bu faaliyetlerin canlı atışlı tatbikatlardan ziyade bilgisayar simülasyonlu füze ve siber saldırı eğitimlerine kaydığı biliniyor.

 

Washington merkezli Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin (CSIS) Kore programı direktörü Victor Cha, Pyongyang’ın Ukrayna’da Rusya’ya yoğun destek sağladığı bir dönemde Trump’ın Kuzey Kore üzerinde daha fazla nüfuz kurmak istiyor olabileceğini belirtti.

 

Cha, “Buna bir diğer bakış açısı da Trump’ın Rusya ile Kuzey Kore arasındaki bağları engellemenin bir yolu olarak Kim ile temas kurmak istemesidir” dedi.

 

ABD’li askeri yetkililer, Ukrayna işgalinde Rusya’nın yanında savaşan Kuzey Kore birliklerinin bu çatışmadan tecrübe kazandığını bildirdi.

 

Ukrayna ise geçen hafta Zaporijya’daki bir çelik fabrikasına düzenlenen Rus balistik füze saldırısında Kuzey Kore yapımı füzelerin kullanıldığını açıkladı.

 

ABD Kuzey Komutanlığı’ndan üst düzey bir yetkili olan Korgeneral Joseph Jarrard, geçen hafta Kuzey Kore’nin “Kuzey Amerika’nın herhangi bir noktasına nükleer harp başlığı ulaştırmaya yetecek itki gücüne” sahip kıtalararası balistik füzeleri başarıyla test ettiği uyarısında bulundu.

TARAFLAR ARASINDA EKONOMİ KONULARINDA ANLAŞMAZLIKLAR VAR

Trump, Güney Kore’nin savunma maliyetlerinden daha fazla pay almasını defalarca talep ederken bir ABD’li yetkili bu yıl Seul’ü, ABD’nin bölgesel stratejisi doğrultusunda savunma harcamalarını artırmayı taahhüt eden bir “örnek müttefik” olarak nitelendirmişti.

 

İki ülke arasında daha geniş kapsamlı ekonomik gerilimler de var.

 

İlk Trump yönetiminde görev yapmış eski bir ABD’li yetkili Reuters’a yaptığı açıklamada, Trump’ın ekonomik meselelerin ele alınmasında Güney Kore yönetiminin sergilediği “uzlaşmaz tutumdan rahatsız olduğunu” düşündüğünü aktardı.

 

Yetkili, “Lee hükümeti Amerikan şirketlerine karşı hasmane politikaları defalarca sürdürdü ve ABD ile yapılan tarihi yatırım anlaşmasının gereklerini yerine getirme konusunda çok az ilgi gösterdi” dedi.

 

İki ülke geçen yıl Trump’ın otomobil gümrük vergilerini düşürmesi karşılığında Seul’ün 350 milyar dolar yatırım taahhüt ettiği bir ticaret anlaşması imzalamıştı. 

 

Güney Kore yatırım planının ayrıntılarını henüz açıklamadı.

 

Müttefikler ayrıca ABD borsasında işlem gören e-ticaret şirketi Coupang ile ilgili bir anlaşmazlık nedeniyle de karşı karşıya.

 

Şirket, büyük bir veri sızıntısı sebebiyle Seul yönetimi tarafından soruşturuluyor.