ABD, Danimarka ve Grönland liderleri, Washington’un adada askeri varlığını genişletmesine izin veren anlaşmayı imzaladı.
ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen, stratejik konumu ve zengin maden kaynakları nedeniyle uzun süredir tartışmaların odağında bulunan Grönland’a ilişkin üçlü anlaşmaya imza attı.
Anlaşma, Trump’ın Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için bulunduğu New York’ta düzenlenen törenle imzalandı.
Yeni düzenleme, Trump’ın Grönland’ın ABD toprağı haline getirilmesi yönündeki talebini karşılamıyor ancak Washington’a adadaki askeri varlığını önemli ölçüde genişletme imkanı tanıyor. Anlaşmanın, ABD ile Danimarka ve Grönland arasında yaşanan egemenlik tartışmalarını sona erdirebileceği değerlendiriliyor.
Trump, imza töreninden önce BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, anlaşmanın ABD’ye Grönland’daki “güvenlik ve diğer ihtiyaçlar üzerinde kalıcı kontrol” sağladığını söyledi.
Trump, “Bundan sonra hiçbir ABD hasmının Grönland’da askeri varlık oluşturmasına veya açık yazılı onayımız olmadan hassas yatırımlar yapmasına izin verilmeyecek.” dedi.
‘GOLDEN DOME’ GRÖNLAND’A KURULABİLECEK
Anlaşma, ABD’nin Grönland’da “Golden Dome” (Altın Kubbe) adı verilen savunma sistemini kurabilmesine imkan tanıyor. Washington, bu sistemle özellikle Rusya ve Çin’in Kuzey Kutbu bölgesindeki artan askeri faaliyetlerine karşı ABD topraklarının savunmasını güçlendirmeyi hedefliyor.
Metne göre NATO üyesi olmayan hiçbir devlet, Grönland’da kendisine ait insanlı veya insansız askeri tesis kuramayacak.
Bununla birlikte ABD’ye tanınan erişim ve kullanım haklarının, Grönland toplumuna ve Grönland halkının yaşam biçimine saygı gösterecek şekilde kullanılması şartı getirildi.
BAĞIMSIZLIK HALİNDE NATO ŞARTI
Anlaşmada Grönland’ın gelecekte bağımsızlığını ilan etme ihtimaline ilişkin hükümler de yer aldı.
Grönland’ın Danimarka’dan ayrılması halinde, Danimarka ve Grönland yönetimleri yeni kurulan bağımsız devletin NATO’da kalmasını sağlamakla yükümlü olacak. Bağımsız Grönland’ın NATO üyeliği için başvurması ve ABD ile yapılan savunma anlaşmasına bağlılığını sürdürmesi gerekecek.
Danimarka Başbakanı Frederiksen, anlaşmanın ‘sonsuza kadar sürebilecek’ nitelikte olduğunu belirterek düzenlemenin NATO ittifakının önemini ortaya koyduğunu ve Grönland’ın kendi geleceğini belirleme hakkına saygı gösterdiğini söyledi.
