Amazon Web Services, yapay zeka veri merkezlerinin su ve elektrik tüketimine yönelik tepkileri dindirmek amacıyla yerel topluluklara 1 milyar doları aşkın kaynak aktaracağını duyurdu.
Yapay zeka modellerini eğitmek ve çalıştırmak için gereken bilgi işlem gücünü sağlayan veri merkezleri, ABD genelinde elektrik talebi, fatura artışları ve yerel altyapı üzerindeki etkileri nedeniyle tepki topluyor.
Amazon’un bulut bilişim birimi Amazon Web Services (AWS), veri merkezlerinin yer aldığı bölgelerde su ve elektrik tüketiminden kaynaklanan sorunlarla mücadele etmek amacıyla önümüzdeki beş yıl boyunca 1 milyar doların üzerinde yatırım yapacağını duyurdu.
Veri merkezleri, 3 Kasım’daki ara seçimlere hazırlanan Cumhuriyetçileri zora sokarken, ülke genelinde 100’den fazla veri merkezi moratoryumu da gündeme gelmişti.
Reuters ajansının haberine göre Amazon, kamuoyunda çevre, enerji ve yerel ekonomi kaynaklı eleştirileri yatıştırmak için yayımladığı yazılı açıklamada; eğitim, istihdam programları, su ve enerji tasarrufu ile fatura karşılanabilirliği gibi yerel önceliklere kaynak aktaracağını açıkladı.
Şirket verilerine göre Amazon, 2011 ile 2025 yılları arasında veri merkezlerine 276 milyar dolar yatırdı.
Şirketin Indiana, Louisiana, North Carolina, Virginia ve Mississippi dahil birçok eyalette büyük ölçekli yeni tesis veya kapasite artırımı projeleri sürüyor.
AWS yöneticisi Matt Garman, yatırımların geciktirilemeyeceğini vurgulayarak “Veri merkezlerinin inşasında aciliyet söz konusu; çünkü yapay zekanın ekonomi ve ulusal güvenlik için taşıdığı faydaları gören tek ülke biz değiliz. Yapay zekada lider olan ülkeler bu teknolojiyi şekillendirecek ve ondan en fazla yararı sağlayacak” dedi.
AWS ayrıca 2030 yılına kadar tükettiğinden daha fazla suyu topluma geri vererek “su pozitif” olma taahhüdünde bulundu ve bu hedefin yüzde 75’ine ulaştığını duyurdu.
VERİ MERKEZLERİNE ÖZEL DOĞALGAZ SANTRALLERİ DEVREDE
Bilişim devlerinin yapay zeka operasyonlarını şebekeye bağlanma sürelerini beklemeden devreye sokma arayışı, şirketleri bağımsız enerji üretim projelerine yöneltiyor.
Piyasa istihbarat kuruluşu Cleanview’ın uydu görüntüleri üzerinden yaptığı analiz, Amazon’un geçen hafta sunduğu üç veri merkezi inşaat iznini Pacifico Energy tarafından geliştirilen “GW Ranch” doğalgaz santraline bağladı.
AFP ajansının haberine göre izin belgeleri, Texas’ın Pecos bölgesindeki bu santralin 35 türbine sahip olacağını ve 7,65 gigavat enerji üreteceğini gösteriyor.
Bu kapasite, ABD’de halihazırda işletilen tüm doğalgaz santrallerinin üzerinde yer alıyor.
SoftBank ortaklığıyla Ohio’da planlanan 9,2 gigavatlık tesis ise hem kamu şebekesine bağlanmayı hem de veri merkezine elektrik vermeyi hedefliyor.
Texas’taki tesisin yıllık 30 milyon tonun üzerinde sera gazı salım izni alabileceği hesaplanıyor. Bu miktar, ABD’deki tekil tesisler arasındaki en yüksek yasal salım sınırına karşılık geliyor.
Şirketler genellikle kendilerine tanınan yasal salım tavanının altında kalsa da veriler devasa bir emisyon kapasitesine işaret ediyor.
AMAZON: ENERJİ MALİYETLERİNİ HALKIN FATURALARINA YANSITMAYACAĞIZ
Halkın elektrik faturalarının yapay zeka altyapı yatırımları nedeniyle yükseldiğine yönelik itirazlara yanıt veren Amazon, kendi elektriğini üreterek maliyeti tüketiciye yansıtmaktan kaçınacağını bildirdi.
Şirket sözcüsü, operasyonların güç maliyetini tamamen üstlenme ilkesini benimsediklerini belirterek “Pecos’ta planlanan yeni veri merkezi yerleşkemiz tam olarak bunu yapıyor.
Tesis, Texaslı ailelerin elektrik masraflarını artırmayacak şekilde kendi bünyesindeki üretimle beslenecek ve şebeke bağlantı takvimleri elverdiğinde ana hatta entegre olacak biçimde tasarlandı” açıklamasını yaptı.
Şirket ayrıca sahada güneş enerjisi ve batarya depolama imkanlarını araştırdığını, su havzaları üzerindeki baskıyı önlemek için de içilemeyen tuzlu yer altı suyunu kullanacağını ekledi.
İklim Taahhüdü kapsamında 2040 yılına kadar net sıfır karbon hedefine sadık kaldığını belirten Amazon, Texas’ta toplamı yaklaşık 10 gigavata ulaşan 40 karbonsuz enerji projesine öncülük ettiğini kaydetti.
FOSİL YAKITLARA BAĞIMLILIK İKLİM HEDEFLERİNİ ZORLUYOR
Şebeke dışı enerji üretimi, Elon Musk’ın kurduğu xAI şirketinin 2024 yılında Memphis’teki veri merkezine mobil gaz türbinleri yerleştirmesiyle hız kazandı.
Cleanview’ün verilerine göre xAI, bugün devrede olan 2 gigavatlık şebeke dışı kapasitenin büyük bölümünü elinde tutuyor.
Ancak Meta, Microsoft ve Oracle gibi büyük teknoloji şirketlerinin de dahil olduğu toplam 97 gigavatlık projenin hazırlığı yapılıyor.
Türbinlerin verimliliğine ve çalışma sıklığına bağlı olarak bu santrallerin yıllık toplam karbondioksit salımının 200 milyon tonu aşabileceği hesaplanıyor.
Bu hacim, 45 milyondan fazla otomobilin yıllık emisyonuna veya Pakistan’ın toplam yıllık karbon salımına denk geliyor.
Endişeli Bilim İnsanları Birliği enerji analisti John Rogers, doğalgazı kullanmanın daha verimli yolları olduğuna dikkat çekerek “Bu santrallerin neredeyse hiçbiri bu yöntemleri önermiyor. Bu da hem doğrudan yerel kirlilik hem de iklim açısından önem taşıyor” değerlendirmesini yaptı.
Kömüre kıyasla daha az kirlilik yaratsa da doğalgaz santralleri gezegeni ısıtan önemli sera gazı kaynakları arasında yer alıyor.
Santraller doğrudan karbon salımının yanı sıra güçlü bir sera gazı olan metan sızıntılarına yol açıyor; kalp ve akciğer hastalıklarıyla bağlantılı ince partikül madde, solunum rahatsızlıklarını tetikleyen azot oksitler ve cıva, formaldehit ile benzen gibi tehlikeli hava kirleticileri yayıyor.
