İran savaşının enerji arzını vurmasıyla üçüncü çeyrekte Shell’in net kârı iki katını aşarak 12,1 milyar dolara, TotalEnergies’inki ise 8,3 milyar dolarla rekor seviyeye çıktı.
İran savaşı petrol ve doğalgaz fiyatlarını ve dünya genelinde hayat pahalılığını tırmandırırken, enerji devleri Shell ile TotalEnergies bugün itibariyle üçüncü çeyrek net kârlarının katlandığını açıkladı.
İspanyol petrol devi Repsol da yükselen fosil yakıt fiyatlarının etkisiyle yılın ilk dokuz ayındaki net kârını dört katına çıkardı.
İngiliz enerji şirketi Shell, temmuz-eylül dönemini kapsayan üçüncü çeyrekte vergi sonrası kârının geçen yılın aynı dönemine göre iki katından fazla artarak 12,1 milyar dolara ulaştığını duyurdu.
Şirketin gelirleri de keskin bir yükselişle 92,8 milyar dolara çıktı. Shell, yüksek doğalgaz fiyatlarının da üçüncü çeyrek bilançosunu yukarı taşıdığını bildirdi.
Fransız enerji devi TotalEnergies ise aynı dönemde 8,3 milyar dolarlık net kârla yeni bir rekora imza attı.
Yılın ilk dokuz ayında net kârını dört kat artırarak 5 milyar euroya (5,6 milyar dolar) yükselten Repsol da bu tabloya eklendi.
Şimdi sırada diğer devler var: İngiliz BP ile ABD’li Chevron ve ExxonMobil üçüncü çeyrek bilançolarını cuma günü açıklayacak.
Shell ve TotalEnergies, kârlarındaki bu sıçramayı hissedarlarına yaptıkları ödemeleri artırmak için kullandı.
Her iki şirket 2026’nın ilk iki çeyreğinde de yüksek kâr artışları açıklamıştı.
Ukrayna savaşına dair son haberlerle petrol ve doğalgaz vadeli işlemlerinin sert kazançlar ile kayıplar arasında gidip gelmesi, şirketlerin ticaret operasyonlarından da kazanç sağlamasının önünü açmıştı.
RAFİNERİ MARJLARI 2022 REKORUNU GERİDE BIRAKTI
Enerji devlerinin kasasını dolduran asıl etken, Ortadoğu’daki petrol ve doğalgaz arzında yaşanan kesintiler.
Bölgede işlenmiş ürünlerin üretimi ve ihracatı ağır aksamalarla boğuşuyor. Bu tablo, çatışmalardan etkilenmeyen rafinerilerin daralan küresel arzdan kazanç sağlaması anlamına geliyor.
Üstelik lojistik kısıtlamalar yakıt tedarikinin başka rotalara yönlendirilmesini zorlaştırıyor ve ham petrol fiyatları ile işlenmiş ürünler arasındaki makası iyice açıyor.
Eşzamanlı olarak Ukrayna’nın Rus enerji altyapısına düzenlediği insansız hava aracı saldırıları, petrol piyasasının büyük oyuncularından Rusya’yı başta benzin ve dizel olmak üzere bazı ürünlerin ihracatını yasaklamaya yöneltti.
Bütün bu sıkışıklık, ham petrol fiyatı ile ondan elde edilen yakıtlar arasındaki farkı gösteren rafineri marjlarını rekor seviyelere taşıdı.
Bloomberg’ün verilerine göre nisan-haziran döneminde varil başına 24 dolar olan kâr marjları, üçüncü çeyrekte 42 dolara fırladı. Böylece Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya askeri müdahale başlatmasının ardından kırılan önceki rekor da geride kaldı.
Shell CEO’su Wael Sawan, bugün yaptığı açıklamada, “küresel enerji sisteminde ağır kesintilerin sürdüğü bir çeyrekte elde edilen çok güçlü sonuçları” övdü.
TotalEnergies CEO’su Patrick Pouyanne ise yazılı açıklamasında, şirketinin “tarihi düzeydeki rafineri marjları ve yükselişteki doğalgaz piyasasıyla öne çıkan yüksek fiyat ortamından” fayda sağladığını belirtti.
AFP ajansına konuşan AJ Bell Yatırım Direktörü Russ Mould da mevcut tabloyu 2022 ile kıyasladı.
Mould, “Kârlar en son 2022’de, Rusya’nın Ukrayna’yı işgali kendi enerji şokunu yarattığında bu seviyelerdeydi. Mevcut son derece elverişli piyasa koşulları sonsuza dek sürmeyebilir ama Shell bu kazancı hissedarlarıyla paylaşma yoluna gitti” değerlendirmesini yaptı.
AVRUPA’DA HAYAT PAHALILIĞINA TEPKİ BÜYÜYOR
Bilançolar hissedarları sevindirse de şirketler eleştirilerin hedefinde.
Eleştirenler, kabaran enerji faturalarının ve pompadaki yüksek akaryakıt fiyatlarının küresel enflasyonu körüklediğini, bunun da hanehalkı ile işletmelerin üzerindeki baskıyı artırdığını söylüyor.
Avrupa genelinde ülkeler hayat pahalılığına karşı yükselen hoşnutsuzluk dalgasıyla uğraşırken, Fransa’nın dört bir yanında bu ay haftalar süren protestolar patlak verdi.
Fransız hükümeti perşembe günü TotalEnergies’e çağrı yaparak, stratejik dizel rezervlerinin piyasaya sürülmesiyle doğan tasarrufu tüketicilere yansıtmasını ve bu yolla “örnek olmasını” istedi.
Hükümet Sözcüsü Maud Bregeon, BFM televizyonuna yaptığı açıklamada, “Total’den piyasaya sürülen bu varillerin faydasını -fiyatları düşürerek- tüketiciye yansıtmasını ve tavan fiyat uygulamasını gerektiği sürece sürdürmesini istiyoruz” dedi.
Fransız hükümeti, bu ay dağıtıcılara 10 milyon varil dizel açma kararının pompadaki fiyatları litre başına 12 ila 18 sent düşürmesini umuyordu.
Fakat TotalEnergies CEO’su Pouyanne, tüketiciye yansıyacak fiyat indiriminin litre başına yalnızca 8 ila 12 sent olacağını tahmin etti.
TotalEnergies Ortadoğu’daki çatışmadan kazanç sağlamakla suçlansa da Sözcü Bregeon, “‘Total’i günah keçisi ilan etme’ hatasına düşülmemesi gerektiğini” söyledi.
İngiltere’de ise Greenpeace kıdemli iklim kampanyacısı Philip Evans, hükümeti bu şirketleri “yol açtıkları tarif edilemez yıkım nedeniyle vergilendirmeye” çağırdı.
Evans, “Hem İngiltere’de hem de dünya genelinde neredeyse aralıksız süren iklim felaketlerinin ortasında, bu kârlar salt açgözlülüğün ötesine geçiyor; bunlar bariz biçimde kötücül” ifadelerini kullandı.
