ABD ile Kanada arasında günlerdir süren ticaret müzakerelerinden anlaşma çıkmaması üzerine Washington’ın bazı Kanada ürünlerine yönelik yeni gümrük vergileri bugün yürürlüğe girdi.

ABD ile Kanada arasında son ana kadar devam eden ve günlerce süren ticaret müzakerelerinde uzlaşma sağlanamaması üzerine ABD’nin bazı Kanada ürünlerine getirdiği ağır gümrük vergileri bugün yürürlüğe girdi.

Yetkililerin cuma gecesi Washington ile Ottawa’nın bir anlaşmaya varamadığını açıklamasının ardından Kanada Başbakanı Mark Carney, çalışanları ve işletmeleri korumak amacıyla ABD’nin gümrük vergilerine birebir aynı miktarda karşılık vereceklerini ilan etti.

Nihai bir uzlaşmaya varılamaması, Kanada’nın ABD’ye yaptığı ihracatın yüzde 5,5’ine denk gelen yaklaşık 20 milyar dolar değerindeki ürün grubunu etkileyen yüzde 50 oranındaki yeni gümrük vergilerinin resmen devreye girmesi anlamına geliyor.

Söz konusu vergilerden etkilenen ürünler buz hokeyi sopalarından çimentoya kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, dün yaptığı açıklamada, Washington’ın çelik ve alüminyum gibi sektörlerde tarife indirimi teklif etmesine rağmen Kanada’nın bu hafta başında üzerinde mutabık kalınan şartlar çerçevesinde anlaşmayı nihayete erdirmeyi reddettiğini belirtti.

Greer, Trump yönetiminin Kanada’dan gelecek tavizler karşılığında çelik, alüminyum, otomotiv ve kereste sektörlerinde önemli tarife indirimlerini masaya koyduğunu dile getirdi.

Greer ayrıca Kanada’nın, belirli Amerikan mal ve hizmetlerine yönelik yasaklar da dahil olmak üzere ABD’ye karşı uzun süredir uyguladığı misillemeleri sürdürdüğünü ifade etti.

Kanada’nın yerel yönetim liderleri de daha önce ABD’nin özellikle içki mağazalarından Amerikan alkol ve şaraplarının kaldırılması yönündeki misilleme adımından rahatsızlık duyduğunu aktarmıştı.

AFP ajansına konuşan ismi belirilmeyen üst düzey bir ABD’li yetkili, şu an için planlanmış yeni bir görüşme olmadığını bildirdi.

Görüşmelerin ardından gelen bu sürpriz tablo, ABD Başkanı Donald Trump’ın Mark Carney ile sahip olduğu iyi ilişkiye atıfta bulunarak Kanada ile bir anlaşmaya varabilmeleri gerektiğini söylemesinin sonrasında gerçekleşti.

Cuma günü saatler süren ticaret müzakerelerinin ardından basına konuşan Kanada’nın başmüzakerecisi Dominic LeBlanc ise yetkililerin hala yapacak işleri olduğunu söyledi.

LeBlanc ve Greer, perşembe günü de yaklaşık üç saatlik bir görüşme gerçekleştirmişti.

Kanada Başbakanı Carney yaptığı ayrı bir açıklamada, ABD’nin teklif ettiği şartlarda son dakikada yapılan değişikliklerin adaletsiz ve ekonomik gerçeklerden uzak olduğunu, ayrıca herhangi bir anlaşmanın güvenilirliğini tartışmalı hale getirdiğini belirtti.

Carney, Washington ve Ottawa’nın son haftalarda önemli ilerleme kaydetmesine karşın bunun Kanadalılar için belirlenen hedeflere ulaşmaya yetmediğini vurguladı.

İsmini vermek istemeyen üst düzey bir ABD’li yetkili, Kanada’nın ABD’nin sağlayamayacağı ek tavizler talep ettiğini, ancak görüşmelerin sert bir tonda değil, samimi bir havada geçtiğini aktardı.

King & Spalding bünyesinde ticaret avukatlığı yapan eski ABD Ticaret Bakanlığı yetkilisi Ryan Majerus, AFP’ye yaptığı değerlendirmede, Kanada’nın misilleme tarifeleri uygulamayı kabul etmesi halinde gerilimin düşürülmesinin çok daha zorlaşacağını, ancak önümüzdeki günlerde her iki tarafın da bir çıkış yolu bulmak için ciddi baskıyla karşılaşacağını söyledi.

Brunswick Group bünyesinde çalışan bir diğer eski ABD yetkilisi Christopher Padilla ise AFP’ye, iki ülke ilişkilerinde çok zor geçen son 18 ayda yeni bir sayfa açacak bir anlaşma konusunda her iki tarafın iş dünyasında büyük bir umut olduğunu kaydetti.

Beyaz Saray, söz konusu gümrük vergilerini getirirken Kanada’nın Amerikan alkol, otomotiv ve süt ürünlerine karşı ayrımcı muamele uyguladığını iddia etmişti.

Vergilerin normal şartlarda çarşamba günü yürürlüğe girmesi planlanıyordu; ancak Trump, görüşmelerdeki önemli ilerlemeyi gerekçe göstererek kararı son dakikada üç gün ertelemişti.

Kanadalı müzakereciler, çeşitli anlaşmazlık konularını çözüme kavuşturacak bir anlaşmayı netleştirmek üzere hafta boyunca Washington’daydı.

Kanada, ülke ekonomisini sarsan, istihdam kayıplarına yol açan ve eskiden sarsılmaz olan ticari ilişkileri geren Trump’ın otomotiv, çelik ve alüminyum tarifelerinden muafiyet arayışındaydı.

Carney, münferit bir ticaret anlaşmasında ne olursa olsun ABD ile ilişkilerin geri dönülmez şekilde değiştiğini Kanadalılara defalarca dile getirdi.

Başbakan, ülkesinin ihracatının yaklaşık yüzde 70’ini oluşturan ABD’ye olan bağımlılığını azaltması ve pazarlarını çeşitlendirmesi gerektiğini belirtiyor.

Son gümrük vergilerinin ötesinde ABD ve Kanada’nın, Trump’ın mevcut haliyle yenilemeyi reddettiği Kuzey Amerika serbest ticaret anlaşması USMCA’nın revizyonları üzerinde de henüz mutabakata varması gerekiyor.