Bilim insanları açıkladı: Her gün maruz kalıyoruz ama Parkinson hastalığını tetikliyor

Hava kirliliği sağlığı ciddi anlamda tehdit ediyor. Son yapılan araştırmalar, hava kirliliği ile Parkinson hastalığı arasındaki ilişkiyi gözler önüne serdi. Hava kirliliği seviyesinin yüksek olduğu bölgelerde yaşayan bireylerin, tedavisi olmayan ve ilerleyici bir nörolojik hastalık olan Parkinson’a yakalanma riskinin daha fazla olduğu belirlendi.

Özellikle, genetik olarak Parkinson hastalığı riski taşıyan kişilerin, bu tür kirliliğe maruz kalmaları durumunda hastalığa yakalanma olasılıklarının üç kat daha fazla olduğu ifade ediliyor. Araştırmalar, araba egzozlarından çıkan zararlı duman parçacıkları ve yanan odun gibi kaynaklardan yayılan kirleticilerin, vücutta iltihaplanmaya yol açarak Parkinson’un gelişimine zemin hazırlayabileceğini gösteriyor. Bu durum, hareket kabiliyetini etkileyerek yaklaşık 150.000 Britanyalıyı etkiliyor.
Daily Mail’de yer alan habere göre; ABD’li bilim insanları, 3.000’den fazla yetişkini takip ederek iki farklı deney gerçekleştirdi. Katılımcıların evlerine yakın bölgelerdeki araç egzozlarından yayılan karbon monoksit (CO) seviyeleri ve diğer yaygın trafik kaynaklı kirleticiler değerlendirildi. Ayrıca, sigara içme ve gıda alerjileri gibi diğer faktörler de hesaba katıldı.İlk çalışmada, Kaliforniya Üniversitesi Los Angeles kampüsündeki araştırmacılar, Kaliforniya’da en az beş yıldır yaşayan 1.300’den fazla yetişkini inceledi. Bu çalışmada, trafik kaynaklı hava kirliliğinin Parkinson hastalığı riskini yüzde 28 oranında artırdığı belirlendi. İkinci çalışmada ise, Kopenhag ve Danimarka’nın kentlerinde yaşayan 2.000’den fazla yetişkinin durumu takip edildi ve yoğun trafik hava kirliliğinin hastalık riskini neredeyse üç kat artırdığı ortaya çıktı.
Her iki çalışmanın sonuçları birleştirildiğinde, trafik kaynaklı hava kirliliğinin yüksek olduğu bölgelerde yaşayan kişilerin Parkinson hastalığına yakalanma riskinin ortalama yüzde 9 daha fazla olduğu belirtildi. Çalışmalar, genetik yatkınlık gösteren bireylerin bu riskten daha fazla etkilendiğini vurguladı. JAMA Network Open dergisinde yayımlanan araştırmalarında, “Her iki risk faktörünün ortak etkilerinin çok daha belirgin olduğu, genetik olarak yatkın bireylerde Parkinson riskinin, yüksek trafik kaynaklı hava kirliliğine maruz kalanlarda üç katına kadar arttığı” ifadeleri yer aldı.
Araştırmacılar, hava kirliliğinin azaltılmasının Parkinson hastalığı riskini azaltabileceğini öne sürdü. Dünya Sağlık Örgütü, hava kirliliğinin her yıl 7 milyon ölümle sonuçlandığını ve ülkelerden bu konuda daha sert önlemler almalarını talep ettiğini belirtiyor.
Parkinson hastalığı, dünya genelinde yaklaşık 153.000 İngiliz’i ve 500.000 Amerikalı’yı etkiliyor. İngiltere’de her saat iki kişiye Parkinson teşhisi konuyor ve bu hastalığın NHS’ye maliyeti yılda 725 milyon sterlinden fazla. Parkinson’un erken belirtileri arasında titreme, kas sertliği, hareketlerde yavaşlık ve koku kaybı yer alırken, koordinasyon problemleri ve kas krampları gibi denge sorunları da sıkça görülüyor. Bu hastalık, dopamin üreten sinir hücrelerinin ölmesine neden olan, tam olarak anlaşılamamış bir rahatsızlık olarak dikkat çekiyor.