Evrin Güvendik – Terörsüz Türkiye süreci yasasına kavuşuyor. Terörsüz Türkiye, terörsüz bölge hedefine ulaşmak için PKK/KCK üyelerinin silah bırakmalarını hızlandırmaya yönelik çerçeve yasa teklifi cuma günü saat 15.30’da başlayıp, dün sabah 08.53’e kadar aralıksız devam eden 17,5 saatlik müzakerelerin ardından TBMM Adalet Komisyonu’nda kabul edildi. Komisyondaki son oylamada AK Parti, MHP ve DEM Parti’nin yanısıra teklife YENİ Parti’den de kabul oyu geldi. Teklifin Meclis Genel Kurul’undaki görüşmeleri yarın başlayacak. Görüşmelere sürecin mimarlarından ve teklifin ilk imza sahiplerinden MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin de katılması bekleniyor.
164 sayfa tutanak
Terörsüz Türkiye sürecinin en önemli adımı olan Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi’nin komisyon görüşmelerinde teklifin tümü üzerinde konuşmalar 13 saat sürdü, 12 madde ise 4,5 saatte görüşülerek kabul edildi. Görüşmelerde 164 sayfa tutanak tutuldu.
Tansiyon yükseldi
Görüşmeler sırasında teklifin tümü üzerine onlarca milletvekili söz aldı. 13. saatte kifayeti müzakere önergesiyle maddelere geçiş oylandı. Geceye damgasını vuran en sert tartışma ve kavga görüntüleri de bu sırada yaşandı. İYİ Partili Rıdvan Uz, “adil olacaksanız, adaletli olacaksınız” diyerek Komisyon Başkanı Cüneyt Yüksel’e tepki gösterdi. Yüksel’in “Kifayet-i müzakere yaptım, oylama yaptım” yanıtı üzerine Uz, Başkanlık Divanı’nın üzerine yürüyünce ortalık karıştı. Uz’u araya giren diğer vekiller yatıştırdı.
‘Çamaşır suyu’ tartışması
İYİ Partili Ayyüce Türkeş Taş’ın “1997’de Türkeş’in yaptığı siyaset bitmiştir. Yeni gelen liderine saygımız vardır ama kendi yaptıkları pislikleri de Türkeş’i kendine çamaşır suyu yaparak aklayamaz” ifadesi de salonda tansiyonu yükseltti. MHP’li Muhammed Levent Bülbül, “Sen ağzını topla, pislik sensin” diye bağırıp, defalarca masayı yumruklarken, sözlü tartışmaya İYİ Partili Burak Dalgın da katıldı. Bülbül, Dalgın’ın üzerine yürürken araya yine diğer vekiller girdi.
Görüşmeler sık sık İYİ Partili ve DEM Partili vekiller arasında söz düellosuna sahne oldu. İYİ Partili Erhan Usta, “Bu kanun gerçekten barış getirse zaten terör örgütü ve Öcalan kabul etmezdi. DEM’li milletvekilleri bu kadar sevinmezdi. Dolayısıyla bu yasa barış getirmiyor. DEM’li milletvekilleri mutluluktan uçuyorlar. Niye bu kadar seviniyorlar?” dedi. DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit ise, “İkinci dönem milletvekiliyim, birçok komisyonda sabahladım ama ilk defa bu kadar mutlu sabahladığımı söyleyebilirim. Gerçekten çok mutluyuz, bu ülkenin barışı için bir eşiği atladık. Bundan dolayı mutluyuz” ifadelerini kullandı.
Tek değişiklik
Teklifte tek değişiklik 2. maddede yapıldı. Kanun kapsamına giren “örgüt”ün tanımladığı 2. madde üzerine AK Parti ve MHP’nin ortak önergesinin kabulüyle, yasada ifade edilen örgütün “PKK/KCK terör örgütünü ve bağlı bütün oluşumlarını” kapsadığına işaret eden fıkra “PKK/KCK terör örgütünü ve bununla bağlantılı her türlü oluşumlarını” şeklinde değiştirildi.
Teklif neler getiriyor?
■ Örgütün fiili varlığına son verdiğinin ve kontrolü altındaki tüm silah ile mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi ve bu tespitin MGK kararıyla Resmi Gazete’de yayımlanması halinde, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçundan mahkum olanlar ile 1 Haziran 2005’ten önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar hariç olmak üzere, belirli hükümlülerin cezalarının infazı ertelenebilecek.
■ Toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası alanların infazı 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis ya da müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanların infazı da 10 yıl süreyle infaz hakimi kararıyla ertelenecek. Erteleme süresi içinde terör suçlarından birinin işlenmesi halinde, infaz hakimi tarafından erteleme kararının kaldırılarak cezanın infazının devamına karar verilecek.
■ Kanunun uygulanmasının takibi ve koordinasyonu amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreterinden oluşan bir kurul kurulacak. Kurul, örgütün tasfiyesine ilişkin gelişmeleri değerlendirecek, gerekli görmesi halinde adli, idari ve yasal düzenleme taleplerinde bulunabilecek. Ayrıca infazı ertelenen kişilerle ilgili süreçleri de izleyerek, belirli sürelerin geçmesinin ardından soruşturma ve mahkumiyetlerden kaynaklanan hak yoksunluklarının kaldırılmasını ilgili yargı mercilerinden talep edebilecek.
■ MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasından önce işlenmiş ve kanun kapsamına giren suçlar nedeniyle bu tarihten sonra başlatılacak soruşturmalar Kurul’un iznine bağlı olacak.
■ Örgüt mensuplarının teslim ettiği veya beyan ettiği silah, mühimmat, araç, gereç, patlayıcı madde ve diğer malzemeler kayıt altına alınacak. Uygulamanın usul ve esasları İçişleri ile Milli Savunma bakanlıklarınca, güvenlik kurumlarının görüşü alınarak belirlenecek.
■ Düzenlemeden yararlanmak isteyenlerin, MGK kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından 6 ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına veya kurulun görevlendireceği kurumlara ve Türkiye’nin dış temsilciliklerine (konsolosluk veya büyükelçiliklere) yazılı başvuruda bulunması gerekecek.
İYİ Partililer katılmadı YENİ Parti “kabul” dedi
Görüşmelerin sonunda teklifin son oylaması öncesi İYİ Partililer toplantıyı terk etti. Oylama sonucu teklif AK Parti, MHP, DEM Parti ve YENİ Parti’nin oylarıyla kabul edildi. YENİ Partili komisyon üyeleri Süleyman Bülbül ile İsmail Atakan Ünver kabul ya da ret yönünde el kaldırmayıp çekimser kalırken, Turan Taşkın Özer’in kabul yönünde oy kullandığı görüldü.
YENİ Parti ve DEM’den ‘Demirtaş’ tartışması
Eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın düzenlemeden yararlanıp yararlanamayacağı YENİ Parti ve DEM Parti arasında tartışmaya yol açtı. YENİ Parti Grup Başkanvekili Murat Emir’in Demirtaş’ın kanundan yararlanıp yararlanamayacağına yönelik sorusu üzerine DEM Partili Hakkı Saruhan Oluç, “Selahattin Demirtaş sizin kullanışlı aletiniz değil, Demirtaş üzerinden kurmayın cümlelerinizi. O bizim yoldaşımız” tepkisini gösterdi. Emir, “Bizim de, bizim de. Niye rahatsız oldunuz?” derken, Oluç, “Ayıp denilen bir şey var. Sizin yüzünüzden hapse girdi. Dokunulmazlıklara evet dediğiniz için” karşılığını verdi.
‘75 bin soruşturma dosyası var’
DEM parti kaynakları, yargıda kanun kapsamına girebilecek 75 bin soruşturma dosyası bulunduğunu kaydetti. Bunun mahkemelerin iş yükünü artıracağı kaydedilirken, sürecin hızlı işlemesi ve ilerleme için de çözüm bulunması gerektiğine işaret edildi.
‘Öcalan ile ilgili bir konu kapsamda değil’
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, CNN Türk’te Hakan Çelik ile haftasonu programında gündeme ilişkin soruları yanıtladı. Yılmaz özetle şunları söyledi:
ÖCALAN KAPSAMDA DEĞİL: Önce silahlar bırakılacak. Bu teyit ve tespit edilecek. Bu karara bağlanacak MGK tarafından. Sonra diğer hukuki süreçler devreye girmiş olacak. 2005 öncesinde işlenen suçlar ile polis ve askerlerin şehit edilmesi gibi suçlar düzenleme dışı. Öcalan ile ilgili bir konu da düzenleme kapsamında değil. Bizim artık sonuç almamız lazım, bu 50 yıllık sorundan memleketimizi kurtarmamız lazım. İnşallah bu süreç tüm bölgeye de örnek olacak.
YARGI KARAR VERİR: (Demirtaş’a yönelik bir düzenleme olacak mı?) Düzenleme dediğiniz de belli bir şahsı ilgilendiren bir şey olmaz. Genel bir düzenleme yaparsınız, kanuni düzenleme ve o düzenleme kimin için geçerliyse herkes ondan istifade eder. Bunun kararını verecek olan da ilgili yargı mercileridir.
