Çin’de Tesla dahil dokuz üretici, acil durumlarda kapıların açılamaması riski nedeniyle yaklaşık 4,3 milyon aracı geri çağırıyor. Elektronik kapı kolları dünya genelinde yeniden tartışma konusu oldu.
Tesla ve sekiz otomobil üreticisi, cuma günü Çin’de toplam yaklaşık 4,3 milyon aracı geri çağıracaklarını açıkladı. Gerekçe, araçların kapılarının acil durumlarda açılmasının zorlaşabileceğine ilişkin güvenlik endişeleri.
Tesla’nın yaygınlaştırdığı bu kapı kolları, minimalist bir görünüm sağlamak ve aerodinamik sürtünmeyi azaltmak amacıyla kapı yüzeyiyle aynı hizada tasarlanıyor. Kollar genellikle araç sahibi otomobile yaklaştığında elektronik olarak dışarı çıkıyor.
Tesla’nın ABD veya Avrupa’da benzer bir geri çağırmaya gidip gitmeyeceği ise henüz bilinmiyor. Şirket ile ABD ve Avrupa’daki otomotiv güvenliği düzenleyicileri konuya ilişkin yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.
KAPI KOLLARIYLA İLGİLİ ENDİŞELER NELER?
Bu tür kapı kollarının bulunduğu araçlarda, geleneksel mekanik sistem yerine kapıyı açmak için elektronik düğmeler kullanılıyor.
Otomobil Güvenliği Merkezi İcra Direktörü Michael Brooks’a göre, araç elektriğini kaybettiğinde kullanılabilecek açık ve kolay erişilebilir bir manuel açma mekanizmasının bulunmaması, sürücü ve yolcuların hayati tehlike anında araçtan çıkmasını zorlaştırabiliyor.
Bazı otomobil üreticilerinde, iç taraftaki kolun iki kez çekilmesiyle kapının manuel olarak açılabildiği görece sezgisel sistemler bulunuyor.
Tesla’da ise manuel kapı açma mekanizmasının bazı modellerde kapı cebinde, bazılarında ise bir panelin altında bulunduğunu belirten Brooks, bu bölümlerde yeterince açık yönlendirmelerin olmadığını söyledi.
ARAÇ SAHİPLERİ NE DÜŞÜNÜYOR?
Bazı elektrikli araç kullanıcıları, giderek daha teknolojik hale gelen kapı kolu tasarımlarının kafa karıştırıcı olduğunu düşünüyor.
Danışmanlık şirketi JD Power, 2023 yılında yaptığı değerlendirmede, “Kapı kolları gibi temel bir temas noktası, üreticilerin bunları yeniden tasarlamaya çalışmasıyla giderek büyüyen bir sorun alanına dönüşüyor” ifadelerini kullanmıştı.
Şirketin verilerine göre bu konuda en fazla sorun bildirilen 10 modelin yedisi elektrikli araçlardan oluşuyordu.
Tesla’ya karşı açılan bazı davalarda da şirketin kapı kolu tasarımının, araç yangın sırasında sürücü veya yolcuların içeride mahsur kalmasına ve bunun sonucunda yaralanma ya da ölümlere yol açtığı öne sürüldü.
Bazı sürücüler de ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi’ne, araçtan çıktıktan sonra çocuklarını otomobilin içinden çıkaramadıkları yönünde şikâyette bulundu.
HANGİ ARAÇLAR GERİ ÇAĞRILIYOR?
Tesla ile Xiaomi’nin de aralarında bulunduğu çok sayıda otomobil üreticisi cuma günü yazılım güncellemeleri yayımladı ve acil durumlarda kapıların açılmasının zorlaşabileceği gerekçesiyle yaklaşık 4,3 milyon aracı geri çağıracaklarını duyurdu.
Leapmotor, Xpeng ve Geely de şirket tarihlerindeki en büyük geri çağırma operasyonlarını açıkladı.
Reuters, dünya genelinde tam olarak kaç modelde elektronik kapı kolu kullanıldığını belirleyemedi. Ancak otomobil üreticileri son yıllarda onlarca yeni elektrikli modelde bu tasarıma yer verdi.
DÜZENLEYİCİLER NE YAPIYOR?
Çin, bu yıl elektrikli araç sektörüne yönelik denetimleri artırdı.
Pekin yönetimi şubat ayında, 2027’den itibaren “gizli” kapı kollarını yasaklayacağını açıkladı. Çin böylece bu yönde adım atan ilk ülke oldu.
ABD’de gündeme gelen bir yasa tasarısı ise bu tür elektronik kapı kollarının kullanıldığı araçlarda, elektrik kesilse bile çalışabilecek güvenli bir manuel kapı açma mekanizmasının zorunlu hale getirilmesini öngörüyor.
ABD Ulusal Karayolu Trafik Güvenliği İdaresi de temmuz ayında, kapı açma sistemleriyle ilgili sorunun tüm otomobil üreticileri için geçerli olacak yeni ve resmi bir güvenlik standardıyla ele alınabileceğini bildirdi.
Karar, Tesla Model 3 araçlarının acil durum kapı açma kontrollerinin yeterince açık olmadığı gerekçesiyle geri çağrılmasını talep eden bir başvurunun incelenmesinin ardından geldi.
NHTSA, doğrudan geri çağırma talebini reddetti ancak konunun yeni düzenlemeler yoluyla ele alınmasına karar verdi.
AVRUPA DA RİSKİ GÜNDEME ALDI
Avrupalı düzenleyiciler de geçen yıl kapı kolu tasarımlarına ilişkin potansiyel riskleri öncelikli güvenlik konuları arasına aldı.
Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu ise aracın elektriği kesildiğinde elektronik kapı kollarının hem içeriden hem dışarıdan açılabilmesini güvence altına alacak yeni standartlar üzerinde çalışıyor.
Michael Brooks’a göre bir otomobilin bir ülkede geri çağrılması, üreticinin aynı uygulamayı diğer pazarlarda da yapmak zorunda olduğu anlamına gelmiyor.
Brooks, “Tesla’nın ABD’de olası bir geri çağırmaya karşı çıkma ihtimali hâlâ var” dedi.
