Uzmanı açıkladı: Kansere yol açan 5 sinsi şey

Son yıllarda özellikle 50 yaş altındaki kişilerde kanser vakaları ciddi oranda arttı. Vücut sağlığını korumak ve kanser gibi ciddi hastalıkların riskini azaltmak için sağlıklı yaşam tarzı alışkanlıkları geliştirmeniz gerekiyor.

Dr. Mikkael Sekeres, her gün farkında olmadan yapılan bazı alışkanlıkların kanser riskini artırabileceği konusunda uyarılarda bulundu. Sekeres, sigara ve alkol gibi bilinen risklerin yanı sıra, sağlıklı gibi görünen bazı tercihler ve popüler alışkanlıkların da ciddi sağlık tehditleri oluşturabileceğini söyledi.
Son yıllarda özellikle 50 yaş altındaki bireylerde kolon kanseri vakalarında büyük artış yaşanırken, genç nüfusta mide, pankreas, melanom, meme, rahim, testis ve lenf kanserleri dahil olmak üzere 14 farklı türde artış tespit etti. 2010-2019 yılları arasında 2 milyondan fazla genç hasta üzerinde yapılan incelemeler, erken yaşta kanser riskinin ciddiyetini gözler önüne serdi.
Geleneksel olarak sağlıklı kabul edilen çay ve kahve gibi sıcak içecekler, yüksek sıcaklıkta tüketildiğinde yemek borusu ve gırtlak kanseri riskini artırabiliyor.
Çin’de yapılan bir araştırma, 60°C’den daha sıcak çay içen ve alkol tüketen kişilerin yemek borusu kanserine yakalanma riskinin 5 kat arttığını gösterdi. İngiltere’deki başka bir çalışmada ise günde 4-6 fincan sıcak içecek tüketenlerin riskinin neredeyse iki katına çıktığı belirlendi. Dr. Sekeres, “Sıcak içecekleri biraz soğutarak içmek, sağlıklı bir alışkanlık olabilir,” dedi.
Yüksek ısıda pişirilen etler; özellikle ızgara yapılan sosis, hamburger ve biftek gibi ürünler kansere neden olabilecek kimyasalların oluşmasına yol açıyor. Heterosiklik aminler ve polisiklik aromatik hidrokarbonlar adı verilen bu maddeler, DNA hasarına ve iltihaplanmaya neden olabiliyor. Sekeres, ızgara et tüketiminin ayda bir kezle sınırlandırılmasını tavsiye ediyor.
Dr. Sekeres, saç boyaları ve kimyasal düzleştiricilerin içinde bulunan formaldehit ve ftalat gibi maddelerin, hormon sistemine zarar vererek meme ve yumurtalık kanseri gibi hormon duyarlı kanserlerin riskini artırabileceğini belirtti. 2020 ve 2022 yıllarında yapılan araştırmalar, bu ürünleri düzenli kullanan kadınlarda meme ve rahim kanseri oranlarının daha yüksek olduğunu ortaya koydu.
ABD’de her üç kişiden biri en az bir dövmeye sahip. Ancak yapılan bazı araştırmalar, dövme mürekkebindeki kimyasalların bağışıklık sistemini etkileyerek lenfoma gibi kanser türlerinin riskini artırabileceğini öne sürüyor. Dr. Sekeres, bu bulguların henüz kesin olmadığını belirtse de, dikkatli olunması gerektiğini ifade ediyor.
Sigaradan daha zararsız olduğu düşünülse de nargile, uzun sürede alınan yüksek miktarda duman nedeniyle ciddi bir kanser riski taşıyor. Yapılan araştırmalar, nargile içen kişilerin karaciğer, akciğer ve baş-boyun kanserlerinden ölme riskinin daha yüksek olduğunu gösteriyor. Sekeres, “Tütün tüketiminin her türlüsünden uzak durulmalı,” diyerek sigara ve nargileye karşı uyarıyor.
Dr. Sekeres, bu alışkanlıkların her birinin farklı derecelerde risk taşıdığını ancak sigara ve alkol tüketiminin halen en yüksek risk faktörleri arasında yer aldığını vurguluyor. “Küçük değişikliklerle büyük sağlık risklerinin önüne geçmek mümkün,” diyor.