Yapay zeka suça mı teşvik ediyor?

Dünyanın birçok yerinde kullanımı gittikçe yaygınlaşan yapay zeka; sağlık, finans, eğitim, otomotiv ve lojistik gibi çeşitli alanlarda sağladığı faydalarla, günlük hayatı oldukça kolaylaştırıyor. Ancak uzmanlar, süreçleri hızlandırdığı için sıklıkla tercih edilen yapay zekanın tehlikelerine karşı kullanıcıları uyarıyor.

Milyonlarca kişinin kullandığı OpenAI, kullanıcılarına yağdırdığı övgüler nedeniyle son günlerde eleştiri oklarının hedefinde. Sosyal medyada yer alan bazı iddialara göre, yapay zeka kişiyi pohpohlayarak suça teşvik ediyor ve pişmanlık gibi duyguların etkisini en aza indiriyor.
Ancak uzmanlar, yapay zekanın bu ”sevecen” ve ”destekleyici” tavrının altında, bağımlılık yaratma isteğinin yattığını ileri sürüyor. Psychology Today’da yer alan haberde, bitmek bilmeyen övgünün amacının, kontrolü ele tutmak olduğu öne sürüldü.
Son dil modeli versiyonları, kullanıcıya yardımcı olmaktan çok, adeta bir dalkavuk gibi davranmaya başlamış durumda. Psiklog Ian MacRae, bunun kasıtlı bir tasarımın sonucu olduğunu ifade ediyor.
Harvard Business Review tarafından yürütülen araştırma, dil modellerinin artık yazı yazma, düzenleme veya kod hata ayıklama gibi pratik işler için daha az kullanıldığını ortaya koydu. İnsanlar, yapay zekaya içerik üretimi ve teknik yardımın yanı sıra çok daha kişisel problemlerin çözümü için başvuruyor.
Bu değişim, insanların dil modellerinin nasıl manipüle edebileceğine dair daha fazla farkındalık geliştirmesi gerektiği anlamına geliyor.
Bir aracın metninizi düzenlemesi ve kod oluşturması normaldir ancak bir makinenin sizinle duygusal bağ kurmasını beklemek ve onu yaşam koçu bellemek, kabul edilebilir bir durum değildir.
MacRae, son güncellemelerle birlikte yapay zekanın, duyguları anlamadığı halde anlıyormuş gibi yaptığını, bunu yaparken ise kullanıcıları daha fazla meşgul etmeyi hedeflediğini söyledi.
Uzman isim, bu durumun bireylerdeki psikolojik yansımasının şu şekillerde açıklanabileceğini vurguladı:
Kendi çıkarını gözetme yanılgısı: Kendimizi iyi hissettiren şeylere daha çok inanma eğilimindeyiz.Yanılgılı üstünlük: Özellikle övüldüğümüzde yeteneklerimizi abartma eğilimindeyiz.Antropomorfizm: İnsan olmayan varlıklara bilinç ve niyet yükleme eğilimimiz vardır. Özellikle sosyal olarak davrandıklarında bu, daha da kolaylaşır.
Recent neuroscience araştırmaları da, samimi ve flörtöz övgülerin beynin ödül devrelerini harekete geçirdiğini gösteriyor.Ancak unutmamak gerekir: Yapay zekaların zihinleri yoktur. Anlayıştan ve bilinçten yoksunlardır. Bilgiye sahip değillerdir, sadece matematiksel işlemler yaparlar. Dil üzerinde son derece etkili ve kullanışlı olan bu matematik, kullanıcılanda özel bir cevher keşfetmez. Temelde herkese aynı tavırla yaklaşır.