Nepal’in Çin sınırına yakın Rasuwa ve çevresinde meydana gelen selde hayatını kaybedenlerin sayısının 157’ye çıktığı, yüzlerce kişiden haber alınamadığı belirtildi. CNN Türk Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen, Nepal’deki selde dağlarda eriyen buzullar ile çamur kütlesinin birleşip “yeri göğü titreterek” indiğini belirtti.

Şen, CNN Türk yayınında Nepal’de yaşanan sel felaketine ilişkin şu değerlendirmelerde bulundu.

“BURADAKİ KAYALARI OYNATMIŞ YAĞAN YAĞMUR”

Hani hatırlar mısınız Isparta Senirkent’te bir olay olmuştu; çığ ile birlikte kum yığını şehre kadar inmişti. Aynısı bu. Sel bölgesinin arkasında 3 bin metre yüksekliğinde bir dağ ve üzerinde kar var. Yanında da Everest Tepesi var. Everest’in batı tarafındaki uzantısı. Buradan bir nehir doğmuş.Bu nehirde, ismini de söyleyeyim, telaffuz edebilirsem, Bahatachu diye bir nehir. Bu nehir… Katmandu tarafından bahsediyorum. Katmandu’ya çok yakın. Katmandu’da insanlar var.

Oradaki büyük dağın üzerindeki karlardan. Orada buzullar var. Ondan sonra karlar var. Şimdi muson yağışları bu mevsimde, Haziran, Ekim arasında bu bölgede görülür ve çoğalır. Ki epey zamandır Haziran’dan bu tarafa bu muson yağışları.Yani muson yağışları sadece Hindistan, Pakistan’da değil, daha da ileriye giderek Himalayalar’ın eteklerine kadar devam eder. Dolayısıyla şimdi epey uzun süredir burada muson yağışları devam ediyor ki bu sene de oradaki Güney Asya’daki muson yağışlarının biraz daha fazla olacağını biz tahmin ediyoruz. Bu yağışın olduğu sabah saatlerinde oraya, sabah saatlerinde olmuş. Yani 50 kilogramlık bir yağış düşmüş bu bölgeye.

3 bin metre yükseklikteki kayaları oynatmış günlerdir yağan yağmur. Dolayısıyla buradaki karla birlikte, suyla birlikte bu toprakla birlikte aşağı doğru akmaya başlıyor. Aşağı doğru akarken, bu aşağı doğru indiği zaman, buradaki kar ve buz da eriyor. Dolayısıyla su daha da fazlalaşıyor.Eğer bakarsanız saf bir su değil bu; içerisinde toprak var. Yani itme gücü daha fazla sergiliyor. Yani bizim Bozkurt’ta olan olay gibi, aynısı hemen hemen. Ama burada dikkat çeken bir durum var.

“İNSANLAR DEPREM ZANNEDİYOR”

Yani netice bu muson yağışlarının yaklaşık bir buçuk aydır çok fazla yağmasından dolayı bu dağdaki kayaların parçalanması söz konusu. Yağmurlarla biriken suyun bu kayaları da kopartarak aşağı doğru gittiğini, toprak yığını ile karışık bir suyla birlikte aşağıya indiğini ve önüne gelen her şeyi yıktığını görüyoruz. Bakın derenin iki kenarında evler var, dereye sıfır evler. Tabi Nepal çok ileri bir ülke olmadığı için bu selde büyük zarar gördü. Derelerin kenarındaki bu evlerin olmaması lazım. Bu yağışların hesap edilerek yerleşim yerlerinin ona göre yapılması lazım. 1000 yılda ne olabilir? En fazla yağış ne kadar olur? Onun hesap edilmesi lazım. Sel bölgesindeki görüntülerde görüyoruz; insanlar deprem zannediyor. Yeri, göğü titreterek geliyor.

“DÜNYADA GÖRÜLMEMİŞ AFETLER YAŞANACAK”

Bugüne kadar görmediğimiz çok afetler olacak dünyada. Dolayısıyla dünyanın her yerinde olabilir bu afetler. Onun için biz de Türkiye olarak bu ihtimalleri hesap ederek imara açmamamız gerekiyor dere kenarlarını. Özellikle Karadeniz sahilinde. Çünkü Karadeniz sahilinde seller olabiliyor.

“YÜZLERCE KİŞİDEN HABER ALINAMIYOR”

The Kathmandu Post gazetesinin haberine göre, dağlık bir bölge olan Rasuwa ve çevre bölgelerde sabah saatlerinde sel meydana geldi. Selin, Bhotekoshi Nehri çevresindeki yerleşim yerlerine ve binalara zarar verdiğini kaydeden yetkililer, kolluk kuvvetlerinin arama kurtarma çalışmalarının sürdüğünü ifade etti. Selde hayatını kaybedenlerin sayısı 157’ye yükseldi. Başbakanlık Ofisi verilerine göre, 44 güvenlik görevlisi ile 391’i yabancı uyruklu kişi kayıp. Nepal basınında, haber alınamayan kişilerin, Rasuwa’nın sınır komşusu olan Çin’in Tibet Özerk Bölgesi’ndeki Kailash Mansarovar bölgesine dini ziyaret amacıyla bölgede oldukları ifadesi yer aldı.

KÖTÜ HAVA ŞARTLARI ARAMA KURTARMA ÇALIŞMALARINA ENGEL OLUYOR

Yetkililere göre, arama kurtarma çalışmaları Nepal ordusu ve özel şirketlere ait helikopterlerle sürüyor. Öte yandan olumsuz hava koşulları nedeniyle bazı helikopterler dönüş yapmak zorunda kalırken, bölgeye ilave helikopterlerin gönderilmesinin zorlaştığı belirtiliyor.

ÇİN DEVLET BAŞKANI Şİ’DEN TAHLİYE ÇAĞRISI

Xinhua ajansının haberine göre Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Nepal’deki sellerin Tibet Özerk Bölgesi’nde Gyirong sınır kapısı yakınlarına kadar gelmesi ve sivil kayıplara yol açması üzerine, arama kurtarma çalışmalarına başlanması talimatını verdi.

Şi ayrıca, bölge sakinlerinin tahliye edilmesi ve yaralılara tıbbi müdahalede bulunulması konusunda bölge yetkililerini görevlendirdi.

Çin Başbakanı Li Çiang da sellerden etkilenen ve kaybolan kişilerin sayısının derhal tespit edilmesi, bölge yetkilileriyle işbirliği ve iletişimin artırılması talimatını verdi.

Nepal basınındaki haberlere göre selin sebebini araştıran yetkililer, yakınlardaki bir buzul gölünün taşması ihtimali üzerinde duruyor.

Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, insani yardım malzemeleri taşıyan uçağın Nepal’in başkenti Kathmandu’ya ulaştığını, daha fazla yardım için çalışmalara devam ettiklerini açıkladı.